7 maja 2009 r. na posiedzeniu nr 41 Sejmu RP zostały rozpatrzone poprawki Senatu RP do ustawy z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz.U.2006.94.651). W wyniku powyższego uchwalono ostateczny kształt ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach socjalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw i w dniu 11.05.2009 r. przekazano ją Prezydentowi do podpisu. Oznacza to, że po podpisaniu jej przez Prezydenta zgodnie z treścią art. 8 ww. ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia. Niebawem nastąpią więc dość istotne zmiany ustawodawcze w stosunku do dotychczasowych rozwiązań prawnych dotyczących spółdzielni socjalnych. W efekcie spółdzielnie istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy będą musiały dokonać zmian swoich statutów stosownie do przepisów niniejszej ustawy i w trybie przewidzianym w tej ustawie, zgłaszając je do rejestru najpóźniej w ciągu 9 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Do czasu zarejestrowania w/w zmian postanowienia dotychczasowych statutów pozostaną w mocy. W związku z powyższym warto zwrócić uwagę na kilka najważniejszych zmian dotyczących sposobu funkcjonowania w obrocie gospodarczym przez spółdzielnie socjalne po wejściu w życie przytoczonej nowelizacji ustawy o spółdzielniach socjalnych:
- poszerzony został krąg podmiotów uprawnionych do założenia spółdzielni socjalnej o inne osoby niż wskazane w art. 4 ust. 1 (tj. osoby bezrobotne w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Wśród uprawnionych wymieniono organizacje pozarządowe w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jednostki samorządu terytorialnego oraz kościelne osoby prawne. Ich liczba nie może stanowić jednak więcej niż 50% ogólnej liczby założycieli. Jeżeli założycielami spółdzielni socjalnej są osoby prawne to ich liczba nie może być natomiast mniejsza niż 2. W związku z powyższym dodano w ustawie o spółdzielniach socjalnych art. 5a, który nałożył na te podmioty dodatkowe obowiązki:
— zatrudnienia w spółdzielni co najmniej pięciu osób spośród osób wymienionych w art. 4 ust.1 w terminie sześciu miesięcy od dnia wpisu spółdzielni socjalnej do Krajowego Rejestru Sądowego
— osoby takie po 12 miesiącach nieprzerwanego zatrudnienia w spółdzielni socjalnej będą miały prawo do uzyskania członkostwa w spółdzielni socjalnej
— z osobami zatrudnionymi na w/w zasadach, które następnie założyły lub przystąpiły do innej spółdzielni socjalnej, podjęły działalność gospodarczą lub zatrudnienie u innego pracodawcy rozwiązuje się spółdzielczą umowę o pracę
— w terminie 3 miesięcy od dnia rozwiązania spółdzielczej umowy o pracę na podstawie ust. 3 spółdzielnia socjalna ma obowiązek zatrudnić w miejsce pracownika, z którym rozwiązano tę umowę, osobę spośród osób wymienionych w art. 4 ust. 1
— wkład organizacji pozarządowych, kościelnych osób prawnych lub jednostek samorządu terytorialnego może polegać na przeniesieniu lub obciążeniu własności rzeczy lub innych praw, a także na dokonaniu innych świadczeń na rzecz spółdzielni socjalnej, w szczególności na wykonywaniu świadczeń przez wolontariuszy lub pracowników jednostek samorządu terytorialnego, kościelnych osób prawnych lub organizacji pozarządowych
— w przypadku, o którym mowa w ust. 3, spółdzielnia socjalna założona przez jednostki samorządu terytorialnego, kościelne osoby prawne lub organizacje pozarządowe może udzielić poręczenia pożyczek, kredytów lub zabezpieczenia zwrotu otrzymanej refundacji lub środków na podjęcie działalności gospodarczej, założenie lub przystąpienie do spółdzielni socjalnej
